Chapter 2 · Verse 69
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी । यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः
Transliteration
yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgarti saṃyamī | yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ
Translation
जी रात्र सर्व प्राण्यांसाठी आहे, ती संयमी व्यक्तीच्या जागृतीत आहे. जिच्या जागृतीत प्राणी जागृत असतात, तीच रात्र ज्ञानी मुनिसाठी आहे.
Literal meaning: जी रात्र सर्व प्राण्यांसाठी आहे, ती संयमी व्यक्तीच्या जागृतीत आहे. जिच्या जागृतीत प्राणी जागृत असतात, तीच रात्र पाहणाऱ्या ज्ञानी मुनिसाठी आहे.
Explanation
संयमी व्यक्तीची जागृती आणि ज्ञानी मुनिसाची रात्र यामध्ये गूढता आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण संयम आणि ज्ञान यांचे महत्त्व स्पष्ट करतात. संयमी व्यक्ती त्या रात्रीत जागृत असते, जी सर्व प्राण्यांसाठी रात्री आहे. म्हणजेच, संयम ठेवणारा व्यक्ती त्या स्थितीत असतो जिथे तो बाह्य जगाच्या गोंधळात नाही, तर आत्मिक शांती आणि ज्ञानाच्या स्थितीत असतो. याउलट, ज्ञानी मुनि त्या रात्रीत असतो जिथे प्राणी जागृत असतात, म्हणजेच, तो ज्ञानाच्या प्रकाशात असतो आणि त्याला सर्व गोष्टींचे खरे स्वरूप दिसते. या श्लोकातून हे स्पष्ट होते की संयम आणि ज्ञान यांचा अभ्यास करूनच आपण जीवनातील गूढता समजून घेऊ शकतो.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 69