Chapter 2 · Verse 70
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
आपूर्यमाणम् अचलप्रतिष्ठं । समुद्रम् आपः प्रविशन्ति यद्वत् । तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे । स शान्तिम् आप्नोति न कामकामी
Transliteration
āpūryamāṇam acalapratiṣṭhaṃ | samudram āpaḥ praviśanti yadvat | tadvat kāmā yaṃ praviśanti sarve | sa śāntim āpnoti na kāmakāmī
Translation
जो स्थिर आहे आणि ज्याला भव्यता प्राप्त आहे, त्याचप्रमाणे समुद्रात जल प्रवेश करतो. त्याचप्रमाणे सर्व इच्छाएँ त्या व्यक्तीत प्रवेश करतात. तो व्यक्ती शांती प्राप्त करतो, इच्छाशक्ती असलेला नाही.
Literal meaning: जो भरलेला आणि स्थिर आहे, समुद्रात जल जसे प्रवेश करतो, तसाच सर्व इच्छाएँ त्यात प्रवेश करतात. तो शांती प्राप्त करतो, इच्छाशक्ती असलेला नाही.
Explanation
जो व्यक्ती स्थिर आणि संतुलित आहे, तो इच्छांच्या प्रवाहातही शांती अनुभवतो.
भगवद गीतेतील हा श्लोक व्यक्तीच्या मनाच्या स्थिरतेबद्दल बोलतो. ज्या प्रकारे समुद्रात जल प्रवेश करतो आणि त्याच्या पृष्ठभागावर कोणताही बदल होत नाही, तसाच एक स्थिर मनुष्य सर्व इच्छांना स्वीकारतो पण त्यावर प्रतिक्रिया देत नाही. इच्छाशक्ती असलेला व्यक्ती त्या इच्छांच्या मागे धावत राहतो आणि त्यामुळे त्याला शांती मिळत नाही. पण जो व्यक्ती इच्छांच्या प्रवाहात स्थिर राहतो, तो शांती अनुभवतो. याचा अर्थ असा की, आपल्याला बाह्य परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्याची गरज नाही, तर आपल्याला आपल्या अंतर्मनात स्थिरता साधावी लागते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 70