Chapter 3 · Verse 5
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
न हि कश्चित् क्षणम् अपि जातु तिष्ठत्य् अकर्मकृत् । कार्यते ह्य् अवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर् गुणैः
Transliteration
na hi kaścit kṣaṇam api jātu tiṣṭhaty akarmakṛt | kāryate hy avaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijair guṇaiḥ
Translation
कारण, कोणतीही व्यक्ती क्षणभरही निष्क्रिय राहू शकत नाही. सर्व व्यक्ती स्वाभाविक गुणांमुळे कार्य करण्यास मजबूर असतात.
Literal meaning: निश्चितच, कोणतीही व्यक्ती क्षणभरही निष्क्रिय राहू शकत नाही; कारण सर्व व्यक्ती स्वाभाविक गुणांमुळे कार्य करण्यास मजबूर असतात.
Explanation
कोणतीही व्यक्ती निष्क्रिय राहू शकत नाही, कारण ती स्वाभाविक गुणांमुळे कार्य करण्यास मजबूर असते.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात की, कोणतीही व्यक्ती क्षणभरही निष्क्रिय राहू शकत नाही. प्रत्येक व्यक्तीच्या जीवनात कार्य करणे अनिवार्य आहे, कारण प्रत्येक व्यक्तीच्या स्वभावात काही गुण असतात, जे त्याला कार्य करण्यास प्रवृत्त करतात. हे गुण म्हणजे सत्त्व, रजस आणि तमस, जे व्यक्तीच्या स्वभावावर प्रभाव टाकतात. त्यामुळे, व्यक्तीला कार्य न करता राहणे शक्य नाही. हे कार्य कधी सकारात्मक असते, तर कधी नकारात्मक, पण कार्य करणे अनिवार्य आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 3 v 5