Chapter 4 · Verse 13
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः । तस्य कर्तारम् अपि मां विद्ध्य् अकर्तारम् अव्ययम्
Transliteration
cāturvarṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ | tasya kartāram api māṃ viddhy akartāram avyayam
Translation
చాతుర్వర్ణ్యం నేను సృష్టించినది, గుణకర్మవిభాగం ప్రకారం. అందులో కర్తను కూడా నన్ను తెలుసుకో, నేను అకర్త, అవ్యయుడను.
Literal meaning: చాతుర్వర్ణ్యం నేను సృష్టించినది, గుణ మరియు కర్మ విభాగం ప్రకారం. ఆ కర్తను కూడా నన్ను తెలుసుకో, నేను కర్త కాదు, అవ్యయుడను.
Explanation
సృష్టిలోని వర్ణ వ్యవస్థ గుణాలు మరియు కర్మల ఆధారంగా ఏర్పడింది, కానీ నేను అకర్త మరియు అవ్యయుడను.
ఈ శ్లోకంలో భగవాన్ కృష్ణుడు చాతుర్వర్ణ్యాన్ని గురించి మాట్లాడుతున్నారు, అంటే సమాజంలో ఉన్న నాలుగు వర్ణాలు (బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు) గుణాలు మరియు కర్మల ఆధారంగా ఏర్పడినవి. ఈ వర్ణ వ్యవస్థ ప్రకారం, ప్రతి వ్యక్తి తన స్వభావం మరియు కర్మల ఆధారంగా ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉంటాడు. అయితే, కృష్ణుడు ఈ వర్ణ వ్యవస్థలో తనను కర్తగా కాకుండా అకర్తగా, అవ్యయుడుగా గుర్తించాలని సూచిస్తున్నారు. అంటే, ఆయన సృష్టిలో ఉన్న కర్తగా కనిపించినా, వాస్తవానికి ఆయన స్వరూపం అకర్తగా ఉంది, ఎందుకంటే ఆయన సృష్టిలోని అన్ని చర్యలను పర్యవేక్షిస్తాడు కానీ వాటిలో నేరుగా పాల్గొనడు.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 4 v 13