Chapter 4 · Verse 31
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् । नायं लोकोस्त्य् अयज्ञस्य कुतोन्यः कुरुसत्तम
Transliteration
yajñaśiṣṭāmṛtabhujo yānti brahma sanātanam | nāyaṃ lokosty ayajñasya kutonyaḥ kurusattama
Translation
യജ്ഞശിഷ്ടാമൃതഭുജോ യാന്തി ബ്രഹ്മ സനാതനം; നായം ലോകോസ്ത്യ അയജ്ഞസ്യ കുതോന്യഹ് കുരുസത്തമ.
Literal meaning: യജ്ഞത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന അമൃതം കഴിക്കുന്നവർ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മയിലേക്ക് പോകുന്നു; അയ്യജ്ഞവുമായിട്ടുള്ള ഈ ലോകത്തിൽ മറ്റൊന്നുമില്ല, കുരുസത്തമ.
Explanation
യജ്ഞത്തിന്റെ അവശിഷ്ടം ആഹാരമാക്കുന്നവർ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മയെ പ്രാപിക്കുന്നു; യജ്ഞം ഇല്ലാത്തവൻ ഈ ലോകത്തിൽ എന്തും പ്രാപിക്കില്ല.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, യജ്ഞം എന്നത് ആത്മീയതയുടെ അടിസ്ഥാനമായ ഒരു പ്രക്രിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യജ്ഞം, സാധാരണയായി, ദൈവങ്ങളോടുള്ള സമർപ്പണം അല്ലെങ്കിൽ ആരാധന എന്ന നിലയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. യജ്ഞത്തിന്റെ അവശിഷ്ടം, അതായത്, യജ്ഞത്തിനുശേഷം ശേഷിക്കുന്ന ആഹാരം, ആത്മീയമായ സമൃദ്ധി നൽകുന്നു. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നത് മാത്രമല്ല, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നതും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണെന്ന് ആണ്. യജ്ഞം ഇല്ലാത്തവൻ ഈ ലോകത്തിൽ യാതൊരു നേട്ടവും നേടുകയില്ല; അതിനാൽ, ആത്മീയതയുടെ പാതയിൽ മുന്നോട്ട് പോകാൻ, യജ്ഞങ്ങൾ നിർബന്ധമാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 4 v 31