Chapter 5 · Verse 18
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि । शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः
Transliteration
vidyāvinayasaṃpanne brāhmaṇe gavi hastini | śuni caiva śvapāke ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ
Translation
ज्ञान और विनय से संपन्न ब्राह्मण, गाय, हाथी, कुत्ते और श्वपाक (अछूत) में समान दृष्टि वाले पंडित हैं।
Literal meaning: ज्ञान और विनय से संपन्न ब्राह्मण, गाय, हाथी, कुत्ते और श्वपाक में समान दृष्टि वाले पंडित हैं।
Explanation
ज्ञान और विनय से संपन्न व्यक्ति सभी जीवों में समानता देखता है।
इस श्लोक में भगवान श्रीकृष्ण यह बताते हैं कि सच्चे ज्ञानी और विनम्र व्यक्ति में सभी प्राणियों के प्रति समान दृष्टिकोण होता है। चाहे वह ब्राह्मण हो, गाय, हाथी, कुत्ता या श्वपाक (अछूत), एक पंडित सभी को समान मानता है। यह समानता की दृष्टि हमें सिखाती है कि सभी जीवों का जीवन मूल्यवान है और हमें किसी भी प्राणी के प्रति भेदभाव नहीं करना चाहिए। यह शिक्षा हमें मानवता और सहिष्णुता की ओर ले जाती है।
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 5 v 18