Chapter 5 · Verse 28
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर् मोक्षपरायणः । विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः
Transliteration
yatendriyamanobuddhirmunir mokṣaparāyaṇaḥ | vigatecchābhayakrodho yaḥ sadā mukta eva saḥ
Translation
യതേന്ദ്രിയമനോബുദ്ധിര്മുനിര്മോക്ഷപരായണന് | വിഗതാച്ഛാഭയക്രോധോ യഃ സദാ മുക്ത എവ സഃ
Literal meaning: യതേന്ദ്രിയമായ മനസ്സും ബുദ്ധിയും ഉള്ള മുണി, മോക്ഷത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നവന്, ആഗ്രഹം, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവ ഇല്ലാത്തവന് എപ്പോഴും മുക്തനാണ്.
Explanation
അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന, മോക്ഷത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന, ഇച്ഛ, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവയെ വിട്ടുവിടുന്ന വ്യക്തി എപ്പോഴും മോചിതനാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ആത്മീയമായ ഉന്നതത്വം പ്രാപിക്കുന്നവരുടെ ഗുണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. യതേന്ദ്രിയമനോബുദ്ധി എന്നത്, വ്യക്തിയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മോക്ഷപരായണൻ എന്നത്, മോക്ഷത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നവനാണ്. വിഗതാച്ഛാഭയക്രോധോ എന്നത്, ഇച്ഛ, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവയെ വിട്ടുവിടുന്നവനാണ്. ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള വ്യക്തി എപ്പോഴും മോചിതനാണ്, അതായത്, അവൻ ജീവിതത്തിൽ സമാധാനത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു, അവൻ മോക്ഷത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 5 v 28