Chapter 6 · Verse 10
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
योगी युञ्जीत सततम् आत्मानं रहसि स्थितः । एकाकी यतचित्तात्मा निराशीर् अपरिग्रहः
Transliteration
yogī yuñjīta satatam ātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ekākī yatacittātmā nirāśīr aparigrahaḥ
Translation
योगी नेहमी एकटा रहात, मनाशी एकाग्र होऊन आत्म्याचा साधना करावी. त्याला निराशा नसावी आणि त्याने काहीही गोष्टींचा संग्रह करू नये.
Literal meaning: योगी नेहमी एकांतात आत्म्याची साधना करतो; एकटा, मनाने एकाग्र, निराशा न बाळगता, संग्रह न करता.
Explanation
योगीने एकटा राहून आत्म्याचा साधना करावा, निराशा न बाळगता आणि संग्रह न करता.
या श्लोकात योगीच्या जीवनशैलीचा उल्लेख केला आहे. योगीने एकटा राहून, म्हणजेच बाह्य जगाच्या व्यत्ययांपासून दूर राहून, मनाशी एकाग्रता साधून आत्म्याची साधना करावी. याचा अर्थ असा आहे की, ध्यान किंवा साधना करताना एकाग्रता अत्यंत महत्त्वाची आहे. निराशा न बाळगणे म्हणजे साधनेच्या प्रक्रियेत येणाऱ्या अडचणींवर मात करणे आणि सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवणे आवश्यक आहे. 'अपरिग्रह' म्हणजे संग्रह न करणे, म्हणजेच भौतिक गोष्टींचा संग्रह न करता, आत्मिक साधनेवर लक्ष केंद्रित करणे. यामुळे योगीला मानसिक शांती आणि स्थिरता मिळते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 6 v 10