Chapter 6 · Verse 16
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
नात्यश्नतस् तु योगोस्ति न चैकान्तम् अनश्नतः । न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन
Transliteration
nātyaśnatas tu yogosti na caikāntam anaśnataḥ | na cātisvapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna
Translation
అతిగా ఆహారం తీసుకునేవారికి యోగా ఉండదు, అలాగే అహారము తీసుకోని వారికీ యోగా ఉండదు. అతిగా నిద్రించే వారికీ, మేల్కొనేవారికీ యోగా ఉండదు, అర్జునా.
Literal meaning: అతిగా ఆహారం తీసుకునేవారికి యోగా ఉండదు, అలాగే అహారము తీసుకోని వారికీ యోగా ఉండదు. అతిగా నిద్రించే వారికీ, మేల్కొనేవారికీ యోగా ఉండదు, అర్జునా.
Explanation
యోగా సాధనకు సమతుల్య ఆహారం మరియు నిద్ర అవసరం.
ఈ శ్లోకంలో, భగవద్గీత యోగా సాధనకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన విషయాన్ని వివరిస్తుంది. యోగా సాధనకు, శరీరానికి మరియు మనసుకు సమతుల్యత అవసరం. అతి ఆహారం తీసుకోవడం లేదా అహారాన్ని పూర్తిగా మానించడం, అలాగే అతి నిద్ర లేదా నిద్ర లేకపోవడం, ఇవన్నీ యోగా సాధనకు అడ్డంకులు. అర్జునకు ఈ విషయాన్ని తెలియజేస్తూ, యోగా సాధనలో సంతులనం ఎంత ముఖ్యమో వివరిస్తున్నారు. యోగా సాధనలో శరీరానికి సరైన ఆహారం మరియు నిద్ర అవసరం, తద్వారా మనసు శాంతిగా ఉండి, యోగా సాధనలో పురోగతి సాధించవచ్చు.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 6 v 16