Chapter 6 · Verse 35
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
असञ्शयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् । अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते
Transliteration
asañśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam | abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate
Translation
महाबाहो, मन अत्यंत चंचल आहे, याबाबत शंका नाही. परंतु, कौन्तेय, त्याला साधण्यासाठी अभ्यास आणि वैराग्य आवश्यक आहे.
Literal meaning: महाबाहो, मनाचा नियंत्रण करणे अत्यंत कठीण आहे, याबाबत शंका नाही. परंतु, कौन्तेय, अभ्यास आणि वैराग्याने ते साधता येते.
Explanation
मन अत्यंत चंचल आहे, पण अभ्यास आणि वैराग्याने त्याला नियंत्रित करता येते.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगत आहेत की मनाचे स्वभाव अत्यंत चंचल आणि अस्थिर असते. मनाला नियंत्रित करणे हे खूप कठीण आहे, याबाबत शंका नाही. परंतु, जर आपण नियमितपणे अभ्यास केला आणि वैराग्य म्हणजेच सांसारिक गोष्टींवर ताबा ठेवला, तर मनाला नियंत्रित करणे शक्य आहे. यामुळे मनाची स्थिरता साधता येते आणि आत्मज्ञान प्राप्त करता येते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 6 v 35