Chapter 8 · Verse 23
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यत्र काले त्व् अनावृत्तिम् आवृत्तिं चैव योगिनः । प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ
Transliteration
yatra kāle tv anāvṛttim āvṛttiṃ caiva yoginaḥ | prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha
Translation
ज्या वेळी योगी अनावृत्ती आणि आवृत्ती यांना प्राप्त करतो, त्या वेळी ते त्या काळात जातात, हे मी, भारतश्रेष्ठ, सांगणार आहे.
Literal meaning: ज्या वेळी योगी अनावृत्ती आणि आवृत्ती यांना प्राप्त करतो, त्या वेळी ते त्या काळात जातात, हे मी, भारतश्रेष्ठ, सांगणार आहे.
Explanation
योगी अनावृत्ती आणि आवृत्तीच्या अवस्थेत जातो.
भगवद गीतेतील या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण योगीच्या अवस्थेबद्दल बोलत आहेत. येथे 'अनावृत्ती' म्हणजे आत्मा किंवा चेतनेचा शाश्वत स्वरूप, जो जन्म-मृत्यूच्या चक्रातून मुक्त होतो. 'आवृत्ती' म्हणजे पुनर्जन्म किंवा भौतिक जगात परत येणे. योगी जेव्हा या दोन्ही अवस्थांना अनुभवतो, तेव्हा तो त्या विशेष काळात जातो. हे काळाचे महत्त्व दर्शवते की योगीच्या साधनेच्या प्रक्रियेत त्याला या दोन्ही अवस्थांचा अनुभव होतो. हे ज्ञान मिळवणे म्हणजे आत्मज्ञान प्राप्त करणे, जे अंतिम उद्दिष्ट आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 8 v 23