Chapter 8 · Verse 25
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
धूमो रात्रिस् तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् । तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर् योगी प्राप्य निवर्तते
Transliteration
dhūmo rātris tathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam | tatra cāndramasaṃ jyotir yogī prāpya nivartate
Translation
മഞ്ഞുവിൽ, രാത്രിയിൽ, കറുത്തയിലയിൽ, ആറുമാസം ദക്ഷിണായനത്തിൽ, അവിടെ ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം, യോഗി പ്രാപിച്ചാൽ, അവൻ തിരികെ വരുന്നു.
Literal meaning: മഞ്ഞുവിൽ, രാത്രിയിൽ, കറുത്തയിലയിൽ, ആറുമാസം ദക്ഷിണായനത്തിൽ, അവിടെ ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം, യോഗി പ്രാപിച്ചാൽ, അവൻ തിരികെ വരുന്നു.
Explanation
യോഗി ദക്ഷിണായനത്തിൽ ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം പ്രാപിച്ചാൽ, അവൻ തിരികെ വരുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, യോഗിയുടെ ആത്മാവിന്റെ യാത്രയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ദർശനമാണ്. ഇവിടെ, 'മഞ്ഞുവിൽ', 'രാത്രിയിൽ', 'കറുത്തയിലയിൽ' എന്നിവയിലൂടെ, യോഗി തന്റെ ആത്മാവിന്റെ ഉയർച്ചയെ അനുഭവിക്കുന്നു. 'ആറുമാസം ദക്ഷിണായനത്തിൽ' എന്നത്, ആത്മാവിന്റെ ഉയർച്ചയുടെ ഒരു ഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതായത്, ആത്മാവിന്റെ ഉണർവ്, ദിവ്യമായ പ്രകാശത്തിലേക്ക് എത്തുന്ന സമയമാണ്. 'ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം' എന്നത്, ആത്മാവിന്റെ സമാധി നിലയിലേക്കുള്ള ഒരു സൂചനയാണ്. എന്നാൽ, ഈ അവസ്ഥയിൽ എത്തിച്ചാൽ, യോഗി തിരികെ വരുന്നു, അതായത്, അവൻ ഈ ഭൂമിയിലെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരാൻ നിർബന്ധിതനാകുന്നു. ഇത്, ആത്മാവിന്റെ ഉണർവിന്റെ ഒരു ഘട്ടം മാത്രമാണ്, എന്നാൽ അത് അവസാനമല്ല; ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു ചുറ്റുപാട് കൂടി ഉണ്ട്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 8 v 25