Chapter 8 · Verse 6
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यं यं वापि स्मरन् भावं त्यजत्य् अन्ते कलेवरम् । तं तम् एवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः
Transliteration
yaṃ yaṃ vāpi smaran bhāvaṃ tyajaty ante kalevaram | taṃ tam evaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ
Translation
യാം യാം ആകാരം ഓർമ്മിച്ച്, ആകൃതിയെ അവസാനത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, ആ ആകൃതിയെ അവൻ എപ്പോഴും അനുഗമിക്കുന്നു, കൌന്തേയ.
Literal meaning: യാം യാം (ആകാരം) ഓർമ്മിച്ച്, ആകൃതിയെ (ശരീരം) അവസാനത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, ആ (ആകാരം) അവനെ എപ്പോഴും അനുഗമിക്കുന്നു, കൌന്തേയ.
Explanation
അവൻ അവസാനത്തിൽ ഓർമ്മിക്കുന്ന ആകാരം, അവൻ എപ്പോഴും അനുഗമിക്കുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മരണകാലത്ത് നമ്മൾ ഓർമ്മിക്കുന്ന ആകാരം, അല്ലെങ്കിൽ ചിന്തിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ, നമ്മുടെ ആത്മാവിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ചാണ്. ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൌന്തേയ എന്ന അർജുനനെ ദൈവം ഉപദേഷ്ടാവാണ്. അവൻ അവസാനത്തിൽ എന്തിനെ ഓർമ്മിക്കുന്നു, അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, അവൻ ആ ആകൃതിയെ അനുഗമിക്കും. അതായത്, ജീവിതത്തിലെ അവസാന നിമിഷങ്ങളിൽ നമ്മൾ എന്തിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നു, അതു നമ്മുടെ ആത്മാവിന്റെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നാം എപ്പോഴും നല്ല, ഉന്നതമായ ചിന്തകൾക്കായി പരിശ്രമിക്കണം, കാരണം അവയെ ഓർമ്മിക്കുന്നത്, മരണത്തിന് ശേഷം നമ്മുടെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കും.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 8 v 6