Chapter 8 · Verse 9
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
कविं पुराणम् अनुशासितारं । अणोर् अणीयांसम् अनुस्मरेद् यः । सर्वस्य धातारम् अचिन्त्यरूपं । आदित्यवर्णं तमसः परस्तात्
Transliteration
kaviṃ purāṇam anuśāsitāraṃ | aṇor aṇīyāṃsam anusmared yaḥ | sarvasya dhātāram acintyarūpaṃ | ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt
Translation
जो कवि, प्राचीन, आणि सर्वांचा धात्याचा अनुगमन करणारा आहे, त्याने सूक्ष्मात सूक्ष्म असलेल्या गोष्टींचा विचार करावा. तो सर्वांचा धात्य आहे, जो विचार करण्यासही न येणारा आहे; तो सूर्याच्या प्रकाशासमान आहे, जो अंधाराच्या पलीकडे आहे.
Literal meaning: जो कवि, प्राचीन, आणि अनुगमन करणारा आहे, त्याने सूक्ष्म गोष्टींचा विचार करावा. तो सर्वांचा धात्य आहे, जो विचार करण्यासही न येणारा आहे; तो सूर्याच्या प्रकाशासमान आहे, जो अंधाराच्या पलीकडे आहे.
Explanation
सर्व विश्वाचा धात्य आणि सूक्ष्मतेचा विचार करणारा परमेश्वर आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने परमेश्वराच्या स्वरूपाचे वर्णन केले आहे. तो कवि, प्राचीन आणि सर्वांचा धात्य आहे. याचा अर्थ असा की, परमेश्वर सर्व गोष्टींचा सृष्टीकारक आहे, जो सर्व काही नियंत्रित करतो. 'सूक्ष्मात सूक्ष्म' म्हणजे तो अगदी लहान गोष्टींपासून मोठ्या गोष्टींपर्यंत सर्व गोष्टींचा विचार करतो. त्याचे स्वरूप विचार करण्यासही न येणारे आहे, म्हणजे तो मानवाच्या विचारांच्या पलीकडे आहे. त्याला सूर्याच्या प्रकाशासमान मानले गेले आहे, जो अंधाराच्या पलीकडे आहे, म्हणजे तो ज्ञान आणि प्रकाशाचा स्रोत आहे, जो अज्ञान आणि अंधाराच्या पलीकडे आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 8 v 9