Chapter 9 · Verse 16
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
अहं क्रतुर् अहं यज्ञः स्वधाहम् अहम् औषधम् । मन्त्रो।अहम् अहम् एवाज्यम् अहम् अग्निर् अहं हुतम्
Transliteration
ahaṃ kratur ahaṃ yajñaḥ svadhāham aham auṣadham | mantro.aham aham evājyam aham agnir ahaṃ hutam
Translation
నేనే క్రతువు, నేనే యజ్ఞం, నేనే స్వధా, నేనే ఔషధం. నేనే మంత్రం, నేనే ఆజ్యం, నేనే అగ్ని, నేనే హుతం.
Literal meaning: నేనే క్రతువు, నేనే యజ్ఞం, నేనే స్వధా, నేనే ఔషధం. నేనే మంత్రం, నేనే ఆజ్యం, నేనే అగ్ని, నేనే హుతం.
Explanation
సర్వం నేను, అన్ని విషయాలలో నేను ఉన్నాను.
ఈ శ్లోకంలో భగవాన్ కృష్ణ తన సారూప్యతను వివరించారు. ఆయన చెప్పినది, 'నేనే క్రతువు' అంటే, యజ్ఞాలు, పూజలు, మరియు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలలో ఆయనే ప్రాథమిక మూలం. 'నేనే యజ్ఞం' అంటే, యజ్ఞం చేసే ప్రక్రియలో ఆయనే ప్రధాన పాత్ర. 'నేనే స్వధా' అంటే, ఆధ్యాత్మిక ఆహారాన్ని అందించే శక్తి కూడా ఆయనలోనే ఉంది. 'నేనే ఔషధం' అంటే, ఆరోగ్యానికి అవసరమైన ఔషధాలు కూడా ఆయనే. 'నేనే మంత్రం' అంటే, మంత్రాలలో ఉన్న శక్తి కూడా ఆయనలోనే ఉంది. 'నేనే ఆజ్యం' అంటే, యజ్ఞంలో వాడే పంచదార కూడా ఆయనే. 'నేనే అగ్ని' అంటే, యజ్ఞంలో అగ్ని కూడా ఆయనే. 'నేనే హుతం' అంటే, యజ్ఞంలో అగ్నికి సమర్పించే అహుతి కూడా ఆయనలోనే ఉంది. ఈ విధంగా, భగవాన్ కృష్ణ తనను అన్ని విషయాలలో ఉన్నట్లుగా చూపిస్తున్నారు, అంటే ఆయన సర్వస్వం, సర్వశక్తి, మరియు సర్వసాధనల మూలం.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 9 v 16