Collection 16 · Passage 10
Buddhist tradition
Pali
Chanda-jāto anakkhāte manasā ca phuṭo siyā Kāmesu ca appaṭibaddha-citto uddhaṃ-soto ti vuccati.
Transliteration
Chanda-jāto anakkhāte manasā ca phuṭo siyā Kāmesu ca appaṭibaddha-citto uddhaṃ-soto ti vuccati.
Translation
ಚಂದಜಾತೋ ಅನಕ್ಕಹಾತೇ ಮನಸಾ ಚ ಫುಟೋ ಸಿಯಾ ಕಾಮೇಸು ಚ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ದ-ಚಿಟ್ಟೋ ಉದ್ದಹಂ-ಸೋತೋ ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.
Literal meaning: ಚಂದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಅಕಖಾತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿತ, ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಬಂಧಿತ ಮನಸ್ಸು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವದು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Explanation
ಚಂದದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮನಸ್ಸು, ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾಗದಾಗ, ಉದ್ದಹಂ-ಸೋತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ, 'ಚಂದಜಾತೋ' ಎಂದರೆ ಚಂದದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮನಸ್ಸು, ಇದು ಆಸೆ ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. 'ಅನಕ್ಕಹಾತೇ' ಎಂದರೆ, ಇದು ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಅರ್ಥ. 'ಕಾಮೇಸು' ಎಂದರೆ ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ, 'ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ದ-ಚಿಟ್ಟೋ' ಎಂದರೆ, ಈ ಮನಸ್ಸು ಕಾಮಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿಲ್ಲ. 'ಉದ್ದಹಂ-ಸೋತೋ' ಎಂದರೆ, ಇದು ಉದ್ದಹಂ-ಸೋತ ಎಂಬ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮನಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಈ ಪದ್ಯವು, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
gretil:dhamma2r.txt; vagga 16 gāthā 10 (Dhp_218); transliteration: REE→Latin (build)