Collection 26 · Passage 36
Buddhist tradition
Pali
Hitvā ratiṃ ca aratiṃ ca sīti-bhūtaṃ nir-ūpadhiṃ Sabba-lok'ābhibhuṃ vīraṃ tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Transliteration
Hitvā ratiṃ ca aratiṃ ca sīti-bhūtaṃ nir-ūpadhiṃ Sabba-lok'ābhibhuṃ vīraṃ tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Translation
रति आणि अरति यांना सोडून, शीतल, निर्बंधमुक्त, सर्व लोकांना विजय मिळवणाऱ्या त्या वीराला, मी ब्राह्मण म्हणतो.
Literal meaning: रति आणि अरति यांना सोडून, शीतल, निर्बंधमुक्त, सर्व लोकांना विजय मिळवणाऱ्या त्या वीराला, मी ब्राह्मण म्हणतो.
Explanation
रति आणि अरति यांना सोडून, निर्बंधमुक्त आणि सर्वांवर विजय मिळवणाऱ्या व्यक्तीला ब्राह्मण म्हणतात.
या श्लोकात, बुद्धाने एक विशेष व्यक्तिमत्वाचे वर्णन केले आहे. रति म्हणजे आनंद आणि अरति म्हणजे दु:ख. या दोन्ही गोष्टींना सोडून, जो व्यक्ती शीतल आणि निर्बंधमुक्त आहे, तोच खरा ब्राह्मण आहे. 'सर्व लोकांना विजय मिळवणारा' म्हणजे तो व्यक्ती जो आपल्या बुद्धीने आणि आचारधर्माने सर्वांवर विजय मिळवतो. याचा अर्थ असा आहे की, खरा ब्राह्मण तो आहे जो बाह्य सुख-दु:खांच्या बंधनांपासून मुक्त आहे आणि जो सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी कार्य करतो.
Source edition (provenance)
gretil:dhamma2r.txt; vagga 26 gāthā 36 (Dhp_418); transliteration: REE→Latin (build)