Chapter 1 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लोकयात्रा भयं लज्जा दाक्षिण्यं त्यागशीलता । पञ्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात्तत्र संस्थितिम्
Transliteration
lokayātrā bhayaṃ lajjā dākṣiṇyaṃ tyāgaśīlatā | pañca yatra na vidyante na kuryāttatra saṃsthitim
Translation
जगातील यात्रा, भीती, लाज, दाक्षिण्य आणि त्यागशीलता या पाच गोष्टी ज्या ठिकाणी नाहीत, तिथे स्थायित्व ठेवू नये.
Literal meaning: जगातील यात्रा, भीती, लाज, दाक्षिण्य, त्यागशीलता - या पाच गोष्टी ज्या ठिकाणी नाहीत, तिथे स्थायित्व ठेवू नये.
Explanation
भीती, लाज, दाक्षिण्य आणि त्यागशीलता नसलेल्या ठिकाणी स्थायित्व ठेवू नये.
या श्लोकात चाणक्य यांनी जीवनाच्या काही महत्त्वाच्या गोष्टींचा उल्लेख केला आहे. लोकयात्रा म्हणजे जीवनातील प्रवास, ज्यात आपण विविध अनुभव घेतो. भीती, लाज, दाक्षिण्य आणि त्यागशीलता या गोष्टी आपल्या जीवनात अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. जेव्हा या गोष्टींचा अभाव असतो, तेव्हा त्या ठिकाणी स्थायित्व ठेवणे योग्य नाही. म्हणजेच, जिथे या गुणांचा अभाव आहे, तिथे आपल्याला आपले स्थान टिकवणे किंवा स्थायित्व निर्माण करणे म्हणजे आपल्याला नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे, चाणक्य यांचा संदेश आहे की, आपल्याला अशा ठिकाणी राहू नये जिथे या गुणांचा अभाव आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 01-10