Chapter 1 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
आतुरे व्यसने प्राप्ते दुर्भिक्षे शत्रुसङ्कटे । राजद्वारे श्मशाने च यस्तिष्ठति स बान्धवः
Transliteration
āture vyasane prāpte durbhikṣe śatrusaṅkaṭe | rājadvāre śmaśāne ca yastiṣṭhati sa bāndhavaḥ
Translation
आजार, संकट, दुष्काळ किंवा शत्रूच्या संकटात, राजाच्या दरबारी किंवा शमशानात जो उभा राहतो, तोच आपला नातेसंबंधी आहे.
Literal meaning: आजार, संकट, दुष्काळ किंवा शत्रूच्या संकटात, राजाच्या दरबारी किंवा शमशानात जो उभा राहतो, तोच बंधू आहे.
Explanation
संकटाच्या काळात जो आपल्या सोबत उभा राहतो, तोच खरा नातेसंबंधी आहे.
या श्लोकात चाणक्यांनी सांगितले आहे की, संकटाच्या काळात, जसे की आजार, दुष्काळ किंवा शत्रूच्या आक्रमणात, जो व्यक्ती आपल्या सोबत उभा राहतो, तोच खरा नातेसंबंधी आहे. याचा अर्थ असा आहे की, नातेसंबंध फक्त सुखाच्या काळातच नाही तर दुःखाच्या काळातही टिकतात. जेव्हा आपल्याला मदतीची आवश्यकता असते, तेव्हा जो आपल्याला साथ देतो, तोच खरा मित्र किंवा नातेसंबंधी असतो. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, संकटाच्या काळातच आपल्याला आपल्या नातेसंबंधांची खरी किंमत कळते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 01-12