Chapter 1 · Verse 15
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नदीनां शस्त्रपाणीनांनखीनां शृङ्गिणां तथा । विश्वासो नैव कर्तव्यः स्त्रीषु राजकुलेषु च
Transliteration
nadīnāṃ śastrapāṇīnāṃnakhīnāṃ śṛṅgiṇāṃ tathā | viśvāso naiva kartavyaḥ strīṣu rājakuleṣu ca
Translation
നദികൾ, ആയുധം കൈവശമുള്ളവരും, നഖങ്ങളുള്ളവരും, കൊമ്പുകളുള്ളവരും, ഇവയിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കേണ്ടതല്ല, സ്ത്രീകളിലും രാജകുടുംബങ്ങളിലും.
Literal meaning: നദികൾ, ആയുധം കൈവശമുള്ളവരും, നഖങ്ങളുള്ളവരും, കൊമ്പുകളുള്ളവരും, ഇവയിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കേണ്ടതല്ല, സ്ത്രീകളിലും രാജകുടുംബങ്ങളിലും.
Explanation
നദികൾ, ആയുധം കൈവശമുള്ളവരും, നഖങ്ങളുള്ളവരും, കൊമ്പുകളുള്ളവരും, ഇവയിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കേണ്ടതല്ല, സ്ത്രീകളിലും രാജകുടുംബങ്ങളിലും.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ നമ്മെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. നദികൾ, ആയുധം കൈവശമുള്ളവരും, നഖങ്ങളുള്ളവരും, കൊമ്പുകളുള്ളവരും, ഇവയിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കേണ്ടതല്ല എന്ന് പറയുന്നത്, ഈ കാര്യങ്ങളിൽ ഉള്ളവരുടെ സ്വഭാവം അപ്രതീക്ഷിതമായിരിക്കാം എന്നതാണ്. സ്ത്രീകളിലും രാജകുടുംബങ്ങളിലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നത്, അവരിൽ നിന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ജാഗ്രത പുലർത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം, അവന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, അവന്റെ ഉദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിശ്വാസം സ്ഥാപിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 01-15