Chapter 1 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
स्त्रीणां द्विगुण आहारो लज्जा चापि चतुर्गुणा । साहसं षड्गुणं चैव कामश्चाष्टगुणः स्मृतः
Transliteration
strīṇāṃ dviguṇa āhāro lajjā cāpi caturguṇā | sāhasaṃ ṣaḍguṇaṃ caiva kāmaścāṣṭaguṇaḥ smṛtaḥ
Translation
महिलांचा आहार दुगुण असतो, लज्जा चारगुण असते. साहस सहागुण असते आणि काम आठगुण मानले जाते.
Literal meaning: स्त्रियांचा आहार दुगुण आहे, लज्जा चारगुण आहे. साहस सहागुण आहे आणि काम आठगुण मानले जाते.
Explanation
महिलांचा आहार दुगुण, लज्जा चारगुण, साहस सहागुण आणि काम आठगुण आहे.
या श्लोकात महिलांच्या काही गुणांचा उल्लेख केला आहे. महिलांचा आहार दुगुण असतो म्हणजे त्यांना आवश्यक असलेल्या पोषणाच्या बाबतीत त्यांचा आहार साधारणतः दुप्पट असावा लागतो. लज्जा म्हणजे शील, जी चारगुण असते, म्हणजे ती एक महत्त्वाची आणि आदर्श गुणधर्म आहे. साहस, जे सहागुण मानले जाते, म्हणजे धाडस किंवा धैर्य, हे देखील महिलांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे एक महत्त्वाचे अंग आहे. आणि काम, म्हणजे प्रेम किंवा आकर्षण, जे आठगुण मानले जाते, हे एक गहन आणि महत्त्वाचे भावनात्मक अनुभव आहे. या सर्व गुणांच्या माध्यमातून महिलांची महत्त्वाची भूमिका आणि त्यांचे स्थान समाजात स्पष्ट होते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 01-17