Chapter 10 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
आप्तद्वेषाद्भवेन्मृत्युः परद्वेषाद्धनक्षयः । राजद्वेषाद्भवेन्नाशो ब्रह्मद्वेषात्कुलक्षयः
Transliteration
āptadveṣādbhavenmṛtyuḥ paradveṣāddhanakṣayaḥ | rājadveṣādbhavennāśo brahmadveṣātkulakṣayaḥ
Translation
స్నేహితుల ద్వేషం వల్ల మృతి వస్తుంది; ఇతరుల ద్వేషం వల్ల ధన నాశనం జరుగుతుంది; రాజుల ద్వేషం వల్ల నాశనం జరుగుతుంది; బ్రహ్మద్వేషం వల్ల కుల నాశనం జరుగుతుంది.
Literal meaning: స్నేహితుల ద్వేషం వల్ల మృతి; ఇతరుల ద్వేషం వల్ల ధన నష్టం; రాజుల ద్వేషం వల్ల నాశనం; బ్రహ్మద్వేషం వల్ల కుల నష్టం.
Explanation
స్నేహితుల ద్వేషం వల్ల మృతి, ఇతరుల ద్వేషం వల్ల ధనం నాశనం, రాజుల ద్వేషం వల్ల నాశనం, బ్రహ్మద్వేషం వల్ల కుల నాశనం.
ఈ శ్లోకంలో, చాణక్యుడు మన జీవితంలో ద్వేషం యొక్క ప్రమాదాలను వివరిస్తున్నారు. స్నేహితుల మధ్య ద్వేషం ఉంటే, అది వ్యక్తి యొక్క జీవితానికి ప్రమాదం కలిగిస్తుంది. ఇతరులపై ద్వేషం ఉంటే, అది ఆర్థిక నష్టానికి దారితీస్తుంది. రాజుల మధ్య ద్వేషం ఉంటే, అది సమాజంలో నాశనానికి కారణమవుతుంది. బ్రహ్మద్వేషం అంటే, ధర్మాన్ని లేదా ఆధ్యాత్మికతను ద్వేషించడం, ఇది కులానికి దారితీస్తుంది. ఈ విధంగా, ద్వేషం అనేది వ్యక్తిగత, ఆర్థిక, సామాజిక మరియు ఆధ్యాత్మిక నష్టాలకు కారణమవుతుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-11