Chapter 10 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
वरं वनं व्याघ्रगजेन्द्रसेवितं द्रुमालयं पत्रफलाम्बुसेवनम् । तृणेषु शय्या शतजीर्णवल्कलं न बन्धुमध्ये धनहीनजीवनम्
Transliteration
varaṃ vanaṃ vyāghragajendrasevitaṃ drumālayaṃ patraphalāmbusevanam | tṛṇeṣu śayyā śatajīrṇavalkalaṃ na bandhumadhye dhanahīnajīvanam
Translation
ಅದರ ಬದಲು, ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅರಣ್ಯ, ಮರಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಎಲೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳ; ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಶಯನ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಳೆಯ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಬಾಂಧವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲದ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ.
Literal meaning: ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅರಣ್ಯ, ಮರಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಎಲೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳ; ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಶಯನ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಳೆಯ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಬಾಂಧವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲದ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ.
Explanation
ಹಣವಿಲ್ಲದ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದುದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೀವನ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಹಣವಿಲ್ಲದ ಜೀವನವನ್ನು ಬಾಂಧವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅರಣ್ಯ, ಮರಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಎಲೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು, ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಶಯನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಹಳೆಯ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳು ಹಣವಿಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಣದ ಕೊರತೆಯಾದರೂ ಸಹ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವನದ ಶ್ರೇಷ್ಟತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-12