Chapter 10 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
विप्रो वृक्षस्तस्य मूलं च सन्ध्या वेदः शाखा धर्मकर्माणि पत्रम् । तस्मान्मूलं यत्नतो रक्षणीयं छिन्ने मूले नैव शाखा न पत्रम्
Transliteration
vipro vṛkṣastasya mūlaṃ ca sandhyā vedaḥ śākhā dharmakarmāṇi patram | tasmānmūlaṃ yatnato rakṣaṇīyaṃ chinne mūle naiva śākhā na patram
Translation
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರ, ಅದರ ಮೂಲವು ಸಂಧ್ಯೆ, ವೇದವು ಶಾಖೆ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಲೆಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವನ್ನು ಶ್ರಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಮೂಲ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Literal meaning: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರ, ಅದರ ಮೂಲವು ಸಂಧ್ಯೆ, ವೇದವು ಶಾಖೆ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಲೆಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವನ್ನು ಶ್ರಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಮೂಲ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Explanation
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರದಂತೆ, ಮೂಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಮರದಂತೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರದ ಮೂಲವು ಅದರ ಜೀವಿತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮೂಲವು ಸಂಧ್ಯೆ, ವೇದಗಳು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂಬುದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲವನ್ನು ಶ್ರಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಮೂಲ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮೂಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-13