Chapter 10 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
विप्रो वृक्षस्तस्य मूलं च सन्ध्या वेदः शाखा धर्मकर्माणि पत्रम् । तस्मान्मूलं यत्नतो रक्षणीयं छिन्ने मूले नैव शाखा न पत्रम्
Transliteration
vipro vṛkṣastasya mūlaṃ ca sandhyā vedaḥ śākhā dharmakarmāṇi patram | tasmānmūlaṃ yatnato rakṣaṇīyaṃ chinne mūle naiva śākhā na patram
Translation
ब्राह्मण हा वृक्ष आहे, त्याची मूळं म्हणजे संध्या, वेद त्याची शाखा, धर्म आणि कर्म त्याची पानं आहेत. म्हणून, मूळं काळजीपूर्वक जपली पाहिजे; जर मूळं कापली गेली, तर ना शाखा राहतील ना पानं.
Literal meaning: ब्राह्मण हा वृक्ष आहे, त्याची मूळं संध्या आहे, वेद त्याची शाखा आहेत, धर्म आणि कर्म त्याची पानं आहेत. त्यामुळे मूळं काळजीपूर्वक जपली पाहिजे; जर मूळं कापली गेली, तर ना शाखा राहतील ना पानं.
Explanation
ब्राह्मण हा वृक्ष आहे, ज्याची मूळं, शाखा आणि पानं आहेत. मूळं जपली पाहिजे, अन्यथा सर्व काही नष्ट होईल.
या श्लोकात ब्राह्मण व्यक्तीला वृक्षाच्या रूपात दर्शवले आहे. त्याची मूळं म्हणजे संध्या, जी आध्यात्मिक आणि धार्मिक जीवनाची आधारभूत आहे. वेद त्याची शाखा आहेत, जे ज्ञानाचे प्रतीक आहे, आणि धर्म व कर्म म्हणजे त्याची पानं, जे जीवनातील नैतिकता आणि कार्ये दर्शवतात. मूळं काळजीपूर्वक जपली पाहिजे, कारण जर मूळं कापली गेली, तर त्या वृक्षाची शाखा आणि पानं म्हणजेच ज्ञान, धर्म आणि कर्म यांचे अस्तित्वही धोक्यात येते. यामुळे, ब्राह्मण व्यक्तीच्या आध्यात्मिक आणि नैतिक जीवनाचे संरक्षण करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-13