Chapter 10 · Verse 16
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेश्च कुतो बलम् । वने सिंहो यदोन्मत्तः मशकेन निपातितः
Transliteration
buddhiryasya balaṃ tasya nirbuddheśca kuto balam | vane siṃho yadonmattaḥ maśakena nipātitaḥ
Translation
ज्याचं बुद्धी बल आहे, त्याचं निर्बुद्धाच्या तुलनेत काय बल आहे? जंगलात सिंह ज्या वेळी उन्मत्त असतो, त्याला माशीने पराभूत केले.
Literal meaning: ज्याचं बुद्धी बल आहे, त्याचं निर्बुद्धाच्या तुलनेत काय बल आहे? जंगलात सिंह ज्या वेळी उन्मत्त असतो, त्याला माशीने पराभूत केले.
Explanation
बुद्धी असलेल्या व्यक्तीची ताकद निर्बुद्धाच्या तुलनेत अनमोल आहे.
या श्लोकात बुद्धीच्या महत्त्वावर जोर दिला आहे. बुद्धी म्हणजेच विचारशक्ती, समज, आणि निर्णय घेण्याची क्षमता. ज्याच्याकडे बुद्धी आहे, त्याची ताकद निर्बुद्ध व्यक्तीच्या तुलनेत कितीही जास्त आहे हे सांगितले आहे. उदाहरणार्थ, जंगलात सिंह ज्या वेळी उन्मत्त असतो, त्याला एक साधी माशीही पराभूत करू शकते. याचा अर्थ असा की, शक्ती आणि सामर्थ्य हे केवळ शारीरिक नसून, बुद्धीच्या वापरावरही अवलंबून आहे. त्यामुळे, बुद्धीला महत्त्व देणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-16