Chapter 10 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गीर्वाणवाणीषु विशिष्टबुद्धि-स्तथापि भाषान्तरलोलुपोऽहम् । यथा सुधायाममरेषु सत्यां स्वर्गाङ्गनानामधरासवे रुचिः
Transliteration
gīrvāṇavāṇīṣu viśiṣṭabuddhi-stathāpi bhāṣāntaralolupo'ham | yathā sudhāyāmamareṣu satyāṃ svargāṅganānāmadharāsave ruciḥ
Translation
गीर्वाण वाणीमध्ये विशेष बुद्धी असूनही, मी भाषांतराच्या लोभात आहे. जसे अमृतात, स्वर्गातील अप्सरांचे अधर रसात रुचि आहे.
Literal meaning: गीर्वाण वाणीमध्ये विशेष बुद्धी असूनही, मी भाषांतराच्या लोभात आहे. जसे अमृतात, स्वर्गातील अप्सरांचे अधर रसात रुचि आहे.
Explanation
विशेष बुद्धी असूनही भाषांतराची आवड असणे हे मानवाचे स्वभाव आहे.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की, जरी आपल्याकडे विशेष बुद्धी असली तरी भाषांतराच्या लोभात असणे हे मानवी स्वभावाचे एक अंग आहे. याचा अर्थ असा की, ज्ञान आणि बुद्धी असले तरी, आपण इतर भाषांमध्ये किंवा विचारांमध्ये आकर्षित होतो. चाणक्य यामध्ये अमृत आणि स्वर्गातील अप्सरांच्या अधराचा संदर्भ देऊन सांगतात की, जसे अमृतात अप्सरांचे अधर रसात रुचि असते, तसाच भाषांतरातही एक आकर्षण आहे. हे दर्शविते की, ज्ञानाचे विविध रूपे आणि भाषांतर हे एक प्रकारचे अमृतच आहे, ज्यामुळे आपल्याला वेगवेगळ्या विचारांची गोडी लागते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-18