Chapter 10 · Verse 19
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अन्नाद्दशगुणं पिष्टं पिष्टाद्दशगुणं पयः । पयसोऽष्टगुणं मांसां मांसाद्दशगुणं घृतम्
Transliteration
annāddaśaguṇaṃ piṣṭaṃ piṣṭāddaśaguṇaṃ payaḥ | payaso'ṣṭaguṇaṃ māṃsāṃ māṃsāddaśaguṇaṃ ghṛtam
Translation
ಅನ್ನದಿಂದ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಹಿಟ್ಟು, ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಹಾಲು. ಹಾಲಿನಿಂದ ಎಂಟು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಮಾಂಸ, ಮಾಂಸದಿಂದ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಘೃತ.
Literal meaning: ಅನ್ನದಿಂದ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಹಿಟ್ಟು, ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಹಾಲು. ಹಾಲಿನಿಂದ ಎಂಟು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಮಾಂಸ, ಮಾಂಸದಿಂದ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಷ್ಟು ಘೃತ.
Explanation
ಅನ್ನದಿಂದ ಹಿಟ್ಟು, ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಂಸ, ಮಾಂಸದಿಂದ ಘೃತವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನ್ನವು ಮೂಲ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಹಿಟ್ಟು, ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ಘೃತವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದಾರ್ಥವೂ ಮತ್ತೊಂದು ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮೂಲವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-19