Chapter 10 · Verse 6
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लुब्धानां याचकः शत्रुर्मूर्खानां बोधको रिपुः । जारस्त्रीणां पतिः शत्रुश्चौराणां चन्द्रमा रिपुः
Transliteration
lubdhānāṃ yācakaḥ śatrurmūrkhānāṃ bodhako ripuḥ | jārastrīṇāṃ patiḥ śatruścaurāṇāṃ candramā ripuḥ
Translation
ಲೋಭಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾಚಕನು ಶತ್ರು, ಮೂರ್ಖರಲ್ಲಿ ಬೋಧಕನು ಶತ್ರು. ಜಾರಕನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ ಶತ್ರು, ಕಳ್ಳರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಶತ್ರು.
Literal meaning: ಲೋಭಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾಚಕನು ಶತ್ರು, ಮೂರ್ಖರಲ್ಲಿ ಬೋಧಕನು ಶತ್ರು. ಜಾರಕನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ ಶತ್ರು, ಕಳ್ಳರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಶತ್ರು.
Explanation
ಲೋಭಿಗಳು, ಮೂರ್ಖರು, ಜಾರಕರು ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರು ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಲೋಭ, ಮೂರ್ಖತನ, ಜಾರಕತನ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೋಭಿಗಳು ಯಾಚಕರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಇತರರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರ್ಖರು ಬೋಧಕರಾಗಿರುವಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಬದಲು, ತಮ್ಮ ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಇತರರನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾರಕನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ ಶತ್ರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಳ್ಳರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಶತ್ರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-06