Chapter 11 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
एकाहारेण सन्तुष्टः षट्कर्मनिरतः सदा । ऋतुकालाभिगामी च स विप्रो द्विज उच्यते
Transliteration
ekāhāreṇa santuṣṭaḥ ṣaṭkarmanirataḥ sadā | ṛtukālābhigāmī ca sa vipro dvija ucyate
Translation
ഒരു ഭക്ഷണത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായ, ആറു കർമ്മങ്ങളിൽ നിരതനായ, കാലാവസ്ഥയെ അനുസരിച്ചുള്ളവൻ, ആ വ്യക്തി ബ്രാഹ്മണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
Literal meaning: ഒരു ഭക്ഷണത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായ, ആറു കർമ്മങ്ങളിൽ നിരതനായ, കാലാവസ്ഥയെ അനുസരിച്ചുള്ളവൻ, ആ വ്യക്തി ബ്രാഹ്മണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
Explanation
ഒരു ഭക്ഷണത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായ, ആറു കർമ്മങ്ങളിൽ നിരതനായ, കാലാവസ്ഥയെ അനുസരിച്ചുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്റെ സവിശേഷതകൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒരു ഭക്ഷണത്തിൽ സന്തുഷ്ടനാകുന്നത്, അതായത്, അത്രയും കാര്യങ്ങളിൽ അവൻ പരിമിതമായും സുഖം കണ്ടെത്തുന്നു എന്നതാണ്. ആറു കർമ്മങ്ങളിൽ നിരതനായവൻ, അതായത്, ധർമ്മം, അറിവ്, യജ്ഞം, ദാനങ്ങൾ, ശാസ്ത്രം, തുടങ്ങിയവയിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നവനാണ്. കാലാവസ്ഥയെ അനുസരിച്ചുള്ളവൻ എന്നത്, പ്രകൃതിയുടെ മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് തന്റെ ജീവിതം ക്രമീകരിക്കുന്നവനാണ്. ഈ സവിശേഷതകൾ ബ്രാഹ്മണന്റെ ആത്മീയതയും, ജീവിതശൈലിയും, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-12