Chapter 11 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लौकिके कर्मणि रतः पशूनां परिपालकः । वाणिज्यकृषिकर्मा यः स विप्रो वैश्य उच्यते
Transliteration
laukike karmaṇi rataḥ paśūnāṃ paripālakaḥ | vāṇijyakṛṣikarmā yaḥ sa vipro vaiśya ucyate
Translation
जागतिक कामात रत असलेला आणि प्राण्यांची काळजी घेणारा, जो व्यापार आणि कृषीमध्ये कार्यरत आहे, तो ब्राह्मण वैश्य म्हणून ओळखला जातो.
Literal meaning: जागतिक कार्यात रत असलेला प्राण्यांचा पालन करणारा, जो व्यापार आणि कृषी कार्यात आहे, तो ब्राह्मण वैश्य म्हणून ओळखला जातो.
Explanation
व्यापार आणि कृषीमध्ये कार्यरत असलेला व्यक्ती ब्राह्मण वैश्य म्हणून ओळखला जातो.
या श्लोकात सांगितले आहे की जो व्यक्ती जागतिक कामात रत आहे आणि प्राण्यांची काळजी घेतो, तो ब्राह्मण वैश्य म्हणून ओळखला जातो. याचा अर्थ असा आहे की जीवनाच्या विविध क्षेत्रांमध्ये कार्यरत असलेल्या व्यक्तीला त्याच्या कार्यामुळे मान्यता मिळते. ब्राह्मण आणि वैश्य यांचे कार्य एकत्रितपणे समाजाच्या विकासात महत्त्वाचे आहे. व्यापार आणि कृषी हे दोन्ही क्षेत्रे समाजाच्या आर्थिक स्थैर्याला आधारभूत आहेत. त्यामुळे, या श्लोकात व्यक्त केलेले विचार हे आधुनिक काळातही लागू होतात, जिथे विविध व्यवसाय आणि कृषी यांचे महत्त्व वाढले आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-13