Languages

Chapter 11 · Verse 1

Chapter 11 · Verse 1

Attributed to Chanakya (Kautilya)

Sanskrit

दातृत्वं प्रियवक्तृत्वं धीरत्वमुचितज्ञता । अभ्यासेन न लभ्यन्ते चत्वारः सहजा गुणाः

Transliteration

dātṛtvaṃ priyavaktṛtvaṃ dhīratvamucitajñatā | abhyāsena na labhyante catvāraḥ sahajā guṇāḥ

Translation

दान देना, प्रियता से बोलना, धैर्य और उचित ज्ञान ये चार स्वाभाविक गुण अभ्यास से प्राप्त नहीं होते।

Literal meaning: दान देना, प्रियता से बोलना, धैर्य और उचित ज्ञान ये चार स्वाभाविक गुण अभ्यास से प्राप्त नहीं होते।

Explanation

दान, प्रियता से बोलना, धैर्य और उचित ज्ञान ये चार गुण अभ्यास से नहीं मिलते।

इस श्लोक में चार महत्वपूर्ण गुणों का उल्लेख किया गया है: दान देना, प्रियता से बोलना, धैर्य और उचित ज्ञान। ये गुण स्वाभाविक होते हैं और इन्हें केवल अभ्यास से नहीं प्राप्त किया जा सकता। इसका अर्थ यह है कि कुछ गुण जन्मजात होते हैं या व्यक्ति के स्वभाव का हिस्सा होते हैं। जबकि अन्य गुणों को हम अभ्यास और अनुभव से विकसित कर सकते हैं, ये चार गुण विशेष रूप से व्यक्ति के स्वभाव में गहराई से जुड़े होते हैं। इसलिए, यदि किसी के पास ये गुण नहीं हैं, तो उन्हें केवल मेहनत और अभ्यास से नहीं पाया जा सकता।

Source edition (provenance)

sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-01

Share X Facebook