Chapter 11 · Verse 6
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न दुर्जनः साधुदशामुपैति बहुप्रकारैरपि शिक्ष्यमाणः । आमूलसिक्तः पयसा घृतेन न निम्बवृक्षो मधुरत्वमेति
Transliteration
na durjanaḥ sādhudaśāmupaiti bahuprakārairapi śikṣyamāṇaḥ | āmūlasiktaḥ payasā ghṛtena na nimbavṛkṣo madhuratvameti
Translation
ദുര്ജനൻ നിരവധി രീതികളിൽ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും സാദ്ധുദശയിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല. മുളകുപൊട്ടിയ നിമ്ബവൃക്ഷം പാൽ, നെയ്യാൽ നനഞ്ഞിട്ടും മധുരത്വം നേടുന്നില്ല.
Literal meaning: ദുര്ജനൻ (ദുഷ്ടൻ) പലവിധങ്ങളിൽ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും സാദ്ധുദശയിലേക്ക് (ശ്രേഷ്ഠത) എത്തുന്നില്ല. മുളകുപൊട്ടിയ നിമ്ബവൃക്ഷം പാൽ, നെയ്യാൽ നനഞ്ഞിട്ടും മധുരത്വം നേടുന്നില്ല.
Explanation
ദുര്ജനൻ എത്രയും ശ്രമിച്ചാലും നല്ലവനാകുന്നില്ല; നിമ്ബവൃക്ഷം മധുരമാകുന്നില്ല.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ദുര്ജനൻ എന്നത് നല്ലവനാകാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എത്രയും ശ്രമിച്ചാലും, അവൻ സാദ്ധുദശയിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല. ഇത് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ചിലർ എത്രയും ശ്രമിച്ചാലും, അവരുടെ സ്വഭാവം മാറ്റാൻ കഴിയില്ല എന്നതാണ്. നിമ്ബവൃക്ഷം, പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവയിൽ നനഞ്ഞിട്ടും മധുരം നേടുന്നില്ല, അതായത്, അവന്റെ സ്വഭാവം മാറ്റാൻ സാധിക്കില്ല. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, നല്ലതും ദുഷ്ടവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുക എന്നതാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-06