Chapter 12 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न विप्रपादोदककर्दमाणि न वेदशास्त्रध्वनिगर्जितानि । स्वाहास्वधाकारविवर्जितानि श्मशानतुल्यानि गृहाणि तानि
Transliteration
na viprapādodakakardamāṇi na vedaśāstradhvanigarjitāni | svāhāsvadhākāravivarjitāni śmaśānatulyāni gṛhāṇi tāni
Translation
न ब्राह्मणांच्या पायांच्या पाण्याने, न वेदशास्त्रांच्या गजराने, स्वाहा आणि स्वधाकार यांपासून वर्जित असलेल्या, श्मशानासमान असलेल्या त्या घरांचा स्वीकार करा.
Literal meaning: Neither by the water of the Brahmin's feet, nor by the sound of the Vedic scriptures, accept those houses that are devoid of offerings and self-rituals, which are akin to a cremation ground.
Explanation
ब्राह्मणांच्या पायांच्या पाण्याने आणि वेदशास्त्रांच्या गजराने वर्जित असलेल्या घरांचा स्वीकार करू नका.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की, ज्याठिकाणी ब्राह्मणांच्या पायांच्या पाण्याचा उपयोग केला जात नाही, किंवा जेथे वेदशास्त्रांचे गजर ऐकू येत नाही, तसेच स्वाहा आणि स्वधाकार यांपासून वर्जित असलेल्या घरांचा स्वीकार करणे योग्य नाही. हे घर श्मशानासमान आहेत, म्हणजेच ते मृत्यूच्या ठिकाणासारखे आहेत. याचा अर्थ असा आहे की, अशा ठिकाणी जिथे धार्मिकता, संस्कृती आणि ज्ञानाचा अभाव आहे, तिथे राहणे किंवा त्या ठिकाणी जाऊन काहीही स्वीकारणे हे धाडसाचे नाही. चाणक्य यामध्ये समाजातील मूल्ये आणि नैतिकता यांचे महत्त्व अधोरेखित करतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-10