Chapter 12 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
येषां श्रीमद्यशोदासुतपदकमले नास्ति भक्तिर्नराणां येषामाभीरकन्याप्रियगुणकथने नानुरक्ता रसज्ञा । येषां श्रीकृष्णलीलाललितरसकथासादरौ नैव कर्णौ धिक् तान् धिक् तान् धिगेतान् कथयति सततं कीर्तनस्थो मृदंगः
Transliteration
yeṣāṃ śrīmadyaśodāsutapadakamale nāsti bhaktirnarāṇāṃ yeṣāmābhīrakanyāpriyaguṇakathane nānuraktā rasajñā | yeṣāṃ śrīkṛṣṇalīlālalitarasakathāsādarau naiva karṇau dhik tān dhik tān dhigetān kathayati satataṃ kīrtanastho mṛdaṃgaḥ
Translation
ಯೇಷಾಂ ಶ್ರೀಮದ್ ಯಶೋದಾ ಸ್ತ್ರೀನಂದನನ ಪಾದಕಮಲೇ ನಾಸ್ತಿ ಭಕ್ತಿರ್ನರಾಣಾಂ, ಯೇಷಾಮ್ ಆಭೀರಕನ್ಯಾ ಪ್ರಿಯಗುಣಕಥನೆ ನಾನುರಕ್ತಾ ರಸಜ್ಞಾ। ಯೇಷಾಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಲೀಲಾಲಲಿತರಸಕಥಾಸಾದರೌ ನೈವ ಕರ್ಣೌ, ಧಿಕ್ ತಾನ್ ಧಿಕ್ ತಾನ್ ಧಿಗೇತಾನ್ ಕಥಯತಿ ಸದತಂ ಕೀರ್ತನಸ್ಥೋ ಮೃದಂಗಃ
Literal meaning: ಯಾರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮದ್ ಯಶೋದಾ ಮಗನ ಪಾದಕಮಲಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಅವರಲ್ಲಿ ಆಭೀರಕನ್ಯೆಯ ಪ್ರಿಯ ಗುಣಗಳ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಅವರು ರಸಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಲಲಿತ ರಸ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲ, ಅವರ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ, ಧಿಕ್ಕಾರ, ಧಿಕ್ಕಾರ; ಅವರು ಸದಾ ಕೀರ್ತನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೃದಂಗವು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Explanation
ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕೀರ್ತನೆಗೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶ್ರೀಮದ್ ಯಶೋದಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆನಂದವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು ದೇವರ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಆ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ರಸವನ್ನು ಅಥವಾ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಭಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-05