Chapter 12 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
येषां श्रीमद्यशोदासुतपदकमले नास्ति भक्तिर्नराणां येषामाभीरकन्याप्रियगुणकथने नानुरक्ता रसज्ञा । येषां श्रीकृष्णलीलाललितरसकथासादरौ नैव कर्णौ धिक् तान् धिक् तान् धिगेतान् कथयति सततं कीर्तनस्थो मृदंगः
Transliteration
yeṣāṃ śrīmadyaśodāsutapadakamale nāsti bhaktirnarāṇāṃ yeṣāmābhīrakanyāpriyaguṇakathane nānuraktā rasajñā | yeṣāṃ śrīkṛṣṇalīlālalitarasakathāsādarau naiva karṇau dhik tān dhik tān dhigetān kathayati satataṃ kīrtanastho mṛdaṃgaḥ
Translation
യേശാം ശ്രീമദ് യശോദാ സുതപദകമലേ നസ്തി ഭക്തി നരാണാം, യേശാം ആഭീര കന്യാ പ്രിയ ഗുണകഥനേ നാനുരക്താ രസജ്ഞാ. യേശാം ശ്രീകൃഷ്ണലീലാലിതരസകഥാസാദരൗ നൈവ കർണൗ, ധിക് താൻ, ധിക് താൻ, ധിഗേതാൻ, കഥയതി സതതം കീർത്തനസ്ഥോ മൃദംഗः.
Literal meaning: അവരുടെ ശ്രീമദ് യശോദാ സുതന്റെ പാദകമലയിൽ ഭക്തി ഇല്ലാത്ത നരന്മാർ, അവരെ സംബന്ധിച്ച ആഭീര കന്യയുടെ പ്രിയ ഗുണകഥനത്തിൽ ആകർഷണം ഇല്ലാത്ത രസജ്ഞർ. അവരുടെ ശ്രീകൃഷ്ണലീലകളുടെ ലളിത രസകഥകളിൽ സ്നേഹമുള്ളവരല്ല, അവർക്ക് കേൾവിയില്ല, അവരെ അപമാനിക്കുന്നു, അപമാനിക്കുന്നു, ഈ കഥകൾ സതതമായി കീർത്തനത്തിൽ മൃദംഗം പറയുന്നു.
Explanation
ഭക്തിയില്ലാത്തവരും ശ്രീകൃഷ്ണനോടുള്ള പ്രണയം കാണിക്കുന്നവരും, അവരുടെ കഥകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ഭക്തി ഇല്ലാത്തവരും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ലീലകളെ കുറിച്ച് ആസ്വദിക്കുന്നവരും, അവരുടെ കഥകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശ്രീമദ് യശോദയുടെ മകനായ കൃഷ്ണന്റെ വിശേഷങ്ങൾ, അവന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ, അവന്റെ സ്നേഹം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രണയം ഇല്ലാത്തവർക്ക്, ഈ കഥകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ല. ഇവരുടെ മനസ്സിൽ കൃഷ്ണന്റെ വിശേഷങ്ങൾക്കായി ഒരു ആകർഷണം ഇല്ല. അതിനാൽ, ഈ ശ്ലോകം, ഭക്തിയില്ലാത്തവരുടെ അവസ്ഥയെ കുറിച്ച് ഒരു വിമർശനമാണ്. കൃഷ്ണന്റെ ലീലകളെക്കുറിച്ചുള്ള സദാചാരവും, അവയെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ മനസ്സിൽ ആസ്വാദ്യമായ അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-05