Chapter 12 · Verse 7
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
सत्सङ्गाद्भवति हि साधुना खलानां साधूनां न हि खलसंगतः खलत्वम् । आमोदं कुसुमभवं मृदेव धत्ते मृद्गन्धं नहि कुसुमानि धारयन्ति
Transliteration
satsaṅgādbhavati hi sādhunā khalānāṃ sādhūnāṃ na hi khalasaṃgataḥ khalatvam | āmodaṃ kusumabhavaṃ mṛdeva dhatte mṛdgandhaṃ nahi kusumāni dhārayanti
Translation
सत्संगामुळेच साधूंचा खलांमध्ये बदल होतो, खलांच्या संगतीत साधूंचा खलत्व होत नाही. माती फुलांचा आनंद देते, पण ती फुलांचा गंध धारण करत नाही.
Literal meaning: सत्संगामुळेच साधूंचा खलांमध्ये बदल होतो, खलांच्या संगतीत साधूंचा खलत्व होत नाही. माती फुलांचा आनंद देते, पण ती फुलांचा गंध धारण करत नाही.
Explanation
सत्संगामुळे साधूंचा खलांमध्ये बदल होतो, परंतु खलांच्या संगतीत साधू खलत्व प्राप्त करत नाहीत.
या श्लोकात सांगितले आहे की, साधूंचा संग म्हणजे सत्संग, ज्यामुळे त्यांचे व्यक्तिमत्व आणि आचार विचार बदलतात. साधूंचा संग खलांमध्ये बदल घडवतो, म्हणजेच चांगल्या व्यक्तींच्या सहवासामुळे वाईट व्यक्तींचा स्वभाव सुधारतो. परंतु, खलांच्या संगतीत साधू खलत्व प्राप्त करत नाहीत, म्हणजेच वाईट व्यक्तींच्या सहवासामुळे चांगल्या व्यक्तींचा स्वभाव खराब होत नाही. यामध्ये एक महत्त्वाचा विचार आहे की, चांगल्या व्यक्तींचा संग त्यांच्या गुणांना वाव देतो, परंतु वाईट व्यक्तींचा संग त्यांना खराब करत नाही. माती फुलांचा आनंद देते, म्हणजेच चांगल्या गोष्टींचा अनुभव देते, पण ती फुलांचा गंध धारण करत नाही, म्हणजेच चांगल्या गोष्टींचा प्रभाव तिच्यावर होत नाही.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-07