Chapter 12 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
विप्रास्मिन्नगरे महान्कथय कस्तालद्रुमाणां गणः को दाता रजको ददाति वसनं प्रातर्गृहीत्वा निशि । को दक्षः परवित्तदारहरणे सर्वोऽपि दक्षो जनः कस्माज्जीवसि हे सखे विषकृमिन्यायेन जीवाम्यहम्
Transliteration
viprāsminnagare mahānkathaya kastāladrumāṇāṃ gaṇaḥ ko dātā rajako dadāti vasanaṃ prātargṛhītvā niśi | ko dakṣaḥ paravittadāraharaṇe sarvo'pi dakṣo janaḥ kasmājjīvasi he sakhe viṣakṛminyāyena jīvāmyaham
Translation
या शहरात, महान, सांग ना, त्या ताडाच्या झाडांचा समूह कोणता आहे? कोण देणारा आहे? राजकारणी प्रातःकाळी वस्त्र घेतो की रात्री? कोण आहे कुशल परकीय संपत्ती चोरण्यात? सर्वच कुशल आहेत, मित्रा, तू का जिवंत आहेस? मी विषकृमीन्यायाने जिवंत आहे.
Literal meaning: या शहरात, महान, सांग ना, त्या ताडाच्या झाडांचा समूह कोणता आहे? कोण देणारा आहे? राजकारणी प्रातःकाळी वस्त्र घेतो की रात्री? कोण आहे कुशल परकीय संपत्ती चोरण्यात? सर्वच कुशल आहेत, मित्रा, तू का जिवंत आहेस? मी विषकृमीन्यायाने जिवंत आहे.
Explanation
या शहरात, सर्वच लोक कुशल आहेत, तरीही मी विषकृमीन्यायाने जिवंत आहे.
या श्लोकात चाणक्य एक गहन विचार मांडतात. ते सांगतात की, या शहरात सर्व लोक कुशल आहेत, विशेषतः राजकारणी आणि अन्य लोक जे परकीय संपत्ती चोरण्यात कुशल आहेत. परंतु, लेखक स्वतः विषकृमीन्यायाने जिवंत असल्याचे सांगतो, म्हणजेच तो आपल्या बुद्धिमत्तेच्या आणि चातुर्याच्या जोरावर जगतो. याचा अर्थ असा आहे की, जगात अनेक कुशल लोक असले तरी, त्यांच्यापेक्षा वेगळा आणि अधिक चतुर असणे आवश्यक आहे. चाणक्य यामध्ये जीवनातील संघर्ष आणि अस्तित्वासाठी आवश्यक असलेल्या चातुर्याचे महत्त्व दर्शवतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-09