Chapter 13 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
बन्धाय विषयासङ्गो मुक्त्यै निर्विषयं मनः । मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः
Transliteration
bandhāya viṣayāsaṅgo muktyai nirviṣayaṃ manaḥ | mana eva manuṣyāṇāṃ kāraṇaṃ bandhamokṣayoḥ
Translation
ಬಂಧಕ್ಕೆ ವಿಷಯಾಸಂಗ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ವಿಷಯವಾದ ಮನಸ್ಸು. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಬಂಧ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದುದು ಮನಸ್ಸು.
Literal meaning: ಬಂಧಕ್ಕೆ ವಿಷಯಾಸಂಗ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ವಿಷಯವಾದ ಮನಸ್ಸು. ಮಾನವರಲ್ಲಿ bondage ಮತ್ತು liberation ಗೆ ಕಾರಣವಾದುದು ಮನಸ್ಸು.
Explanation
ಮನಸ್ಸು bondage ಮತ್ತು liberation ಗೆ ಕಾರಣ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯರು ಮನಸ್ಸಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. bondage ಅಥವಾ ಬಂಧನವು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಆಸಕ್ತಿಯ ಬಲಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಮುಕ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನೆಯು ನಿರ್ವಿಷಯವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮನಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು bondage ಮತ್ತು liberation ಎರಡಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-12