Chapter 13 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
एकाक्षरप्रदातारं यो गुरुं नाभिवन्दते । श्वानयोनिशतं गत्वा चाण्डालेष्वभिजायते
Transliteration
ekākṣarapradātāraṃ yo guruṃ nābhivandate | śvānayoniśataṃ gatvā cāṇḍāleṣvabhijāyate
Translation
जो गुरुला नमस्कार करत नाही, तो एकाक्षर देणाऱ्याच्या समान आहे; तो श्वानयोनीत जन्म घेतो आणि चांडालांमध्ये जन्म घेतो.
Literal meaning: जो एकाक्षर देणाऱ्याला गुरु मानत नाही, तो श्वानयोनीत गेला आणि चांडालांमध्ये जन्म घेतो.
Explanation
गुरूला नमस्कार न करणारा व्यक्ती कमी दर्जाचा आहे.
या श्लोकात गुरूच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकण्यात आलेला आहे. जो व्यक्ती आपल्या गुरूला नमस्कार करत नाही, तो एकाक्षर देणाऱ्याच्या समान मानला जातो. याचा अर्थ असा की, तो व्यक्ती ज्ञान आणि शिक्षणाच्या महत्त्वाला कमी लेखतो. त्याला योग्य मार्गदर्शन मिळत नाही, त्यामुळे त्याचा जन्म श्वानयोनीत किंवा चांडालांमध्ये होतो, म्हणजेच त्याला नीच स्थान मिळते. या श्लोकातून गुरूच्या आदराचे महत्त्व आणि शिक्षणाची गरज स्पष्ट केली आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-20