Chapter 13 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
राज्ञि धर्मिणि धर्मिष्ठाः पापे पापाः समे समाः । राजानमनुवर्तन्ते यथा राजा तथा प्रजाः
Transliteration
rājñi dharmiṇi dharmiṣṭhāḥ pāpe pāpāḥ same samāḥ | rājānamanuvartante yathā rājā tathā prajāḥ
Translation
ರಾಜನಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಾಗ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು, ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ, ಪಾಪಿಗಳು ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ರಾಜನಂತೆ ಪ್ರಜೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
Literal meaning: ರಾಜನಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಾಗ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು, ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ, ಪಾಪಿಗಳು ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ರಾಜನಂತೆ ಪ್ರಜೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
Explanation
ರಾಜನ ನಡವಳಿಕೆ ಪ್ರಜೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ರಾಜನ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಆತನ ಪ್ರಜೆಯೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ರಾಜನು ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರಜೆಯೂ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ, ರಾಜನ ನಡವಳಿಕೆ ಪ್ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ರಾಜನು ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದರೆ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಹ ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ರಾಜನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-08