Chapter 13 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
राज्ञि धर्मिणि धर्मिष्ठाः पापे पापाः समे समाः । राजानमनुवर्तन्ते यथा राजा तथा प्रजाः
Transliteration
rājñi dharmiṇi dharmiṣṭhāḥ pāpe pāpāḥ same samāḥ | rājānamanuvartante yathā rājā tathā prajāḥ
Translation
രാജാവിന്റെ നന്മയിൽ നന്മവാന്മാർ, ദോഷത്തിൽ ദോഷവാന്മാർ, സമതയിൽ സമമാണ്. രാജാവിനെ അനുസരിച്ച് ജനങ്ങൾ.
Literal meaning: രാജാവിന്റെ നന്മയിൽ നന്മവാന്മാർ, ദോഷത്തിൽ ദോഷവാന്മാർ, സമതയിൽ സമമാണ്. രാജാവിനെ അനുസരിച്ച് ജനങ്ങൾ.
Explanation
രാജാവിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് ജനങ്ങളുടെ സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്ക്യൻ പറയുന്നത്, ഒരു രാജാവിന്റെ നന്മയും ദോഷവും ജനങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നതാണ്. രാജാവ് നന്മയുള്ളവനാണെങ്കിൽ, അവന്റെ കീഴിലുള്ള ജനങ്ങൾക്കും നന്മയുണ്ടാകും. അതുപോലെ, രാജാവ് ദോഷമുള്ളവനാണെങ്കിൽ, അവന്റെ ജനങ്ങൾക്കും ദോഷം ഉണ്ടാകും. സമതയിൽ, രാജാവ് എങ്ങനെ ആണെങ്കിലും, ജനങ്ങൾ അതുപോലെ തന്നെ ആകുന്നു. അതായത്, ഒരു രാജാവിന്റെ നന്മയും ദോഷവും ജനങ്ങളുടെ ആചാരവും സ്വഭാവവും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, രാജാവ് ഒരു മാതൃകയാണ്, ജനങ്ങൾ അതിനെ അനുസരിച്ച് സ്വയം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-08