Chapter 13 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
राज्ञि धर्मिणि धर्मिष्ठाः पापे पापाः समे समाः । राजानमनुवर्तन्ते यथा राजा तथा प्रजाः
Transliteration
rājñi dharmiṇi dharmiṣṭhāḥ pāpe pāpāḥ same samāḥ | rājānamanuvartante yathā rājā tathā prajāḥ
Translation
రాజు ధర్మవంతుడైతే ధర్మవంతులు, పాపి అయితే పాపులు, సమానమైన వారు సమానంగా ఉంటారు. రాజును అనుసరిస్తారు, రాజు ఎలా ఉంటాడో, ప్రజలు కూడా అలాగే ఉంటారు.
Literal meaning: రాజు ధర్మవంతుడైతే ధర్మవంతులు, పాపి అయితే పాపులు, సమానమైన వారు సమానంగా ఉంటారు. రాజును అనుసరిస్తారు, రాజు ఎలా ఉంటాడో, ప్రజలు కూడా అలాగే ఉంటారు.
Explanation
రాజు ధర్మవంతుడైతే ప్రజలు కూడా ధర్మవంతులు, పాపి అయితే ప్రజలు కూడా పాపులు అవుతారు.
ఈ శ్లోకంలో రాజు మరియు ప్రజల మధ్య సంబంధాన్ని వివరించబడింది. రాజు ధర్మం పాటిస్తే, ప్రజలు కూడా ఆ ధర్మాన్ని అనుసరిస్తారు. అంటే, రాజు యొక్క నైతికత, న్యాయం మరియు ధర్మం ప్రజలపై ప్రభావం చూపుతుంది. రాజు పాపి అయితే, ప్రజలు కూడా పాపం చేయడం ప్రారంభిస్తారు. ఇది సమాజంలో నాయకత్వం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. రాజు యొక్క నైతిక విలువలు ప్రజల ప్రవర్తనను నిర్ణయిస్తాయి. అందువల్ల, రాజు తన విధుల్లో ధర్మాన్ని పాటించడం చాలా అవసరం.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-08