Chapter 14 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अत्यासन्ना विनाशाय दूरस्था न फलप्रदा । सेव्यतां मध्यभावेन राजा वह्निर्गुरुः स्त्रियः
Transliteration
atyāsannā vināśāya dūrasthā na phalapradā | sevyatāṃ madhyabhāvena rājā vahnirguruḥ striyaḥ
Translation
సన్నిహితమైనవి నాశనానికి, దూరంలో ఉన్నవి ఫలప్రదం కావు. రాజు, మద్యభావంతో, అగ్నిగురువు వంటి స్త్రీలను సేవించాలి.
Literal meaning: సన్నిహితమైనవి నాశనానికి, దూరంలో ఉన్నవి ఫలప్రదం కావు. రాజు, మద్యభావంతో, అగ్నిగురువు వంటి స్త్రీలను సేవించాలి.
Explanation
సన్నిహితమైనవి నాశనానికి, దూరంలో ఉన్నవి ఫలప్రదం కావు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు మనకు ఒక ముఖ్యమైన పాఠాన్ని అందిస్తున్నారు. సన్నిహితమైనవి అంటే మన చుట్టూ ఉన్నవి, అవి మనకు నాశనాన్ని కలిగించవచ్చు. దూరంలో ఉన్నవి అంటే మనం దూరంగా ఉన్నవి, అవి మనకు ప్రయోజనం ఇవ్వవు. ఈ సందర్భంలో, రాజు తన చుట్టూ ఉన్న స్త్రీలను, అగ్నిగురువుల మాదిరిగా, మద్యభావంతో సేవించాలి అని సూచిస్తున్నారు. అంటే, రాజు తన చుట్టూ ఉన్నవారిని జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి, ఎందుకంటే వారు అతనికి నష్టాన్ని కలిగించవచ్చు. ఇది ఒక రకమైన జాగ్రత్తగా ఉండడం, మరియు మన చుట్టూ ఉన్నవారిని ఎలా చూసుకోవాలో సూచిస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-11