Chapter 14 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अग्निरापः स्त्रियो मूर्खाः सर्पा राजकुलानि च । नित्यं यत्नेन सेव्यानि सद्यः प्राणहराणि षट्
Transliteration
agnirāpaḥ striyo mūrkhāḥ sarpā rājakulāni ca | nityaṃ yatnena sevyāni sadyaḥ prāṇaharāṇi ṣaṭ
Translation
അഗ്നി, ജല, സ്ത്രീകൾ, മൂർഖർ, പാമ്പുകൾ, രാജകുടുംബങ്ങൾ എന്നിവയെ നിത്യമായി പരിശ്രമത്തോടെ സേവിക്കണം; ഇവകൾ ഉടൻ പ്രാണഹരികളാണ്.
Literal meaning: അഗ്നി, ജല, സ്ത്രീകൾ, മൂർഖർ, പാമ്പുകൾ, രാജകുടുംബങ്ങൾ എന്നിവയെ നിത്യമായി പരിശ്രമത്തോടെ സേവിക്കണം; ഇവകൾ ഉടൻ പ്രാണഹരികളാണ്.
Explanation
അഗ്നി, ജല, സ്ത്രീകൾ, മൂർഖർ, പാമ്പുകൾ, രാജകുടുംബങ്ങൾ എന്നിവയെ ശ്രദ്ധയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, അഗ്നി, ജല, സ്ത്രീകൾ, മൂർഖർ, പാമ്പുകൾ, രാജകുടുംബങ്ങൾ എന്നിവയെ നിത്യമായി പരിശ്രമത്തോടെ സേവിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധകുറവ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിന്റെ അപകടം ഉടൻ അനുഭവപ്പെടാൻ കാരണമാകാം. അഗ്നി, ജല, സ്ത്രീകൾ, മൂർഖർ, പാമ്പുകൾ, രാജകുടുംബങ്ങൾ എന്നിവയെ ശ്രദ്ധയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധകുറവ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിന്റെ അപകടം ഉടൻ അനുഭവപ്പെടാൻ കാരണമാകാം. അതിനാൽ, ഈ കാര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി നിത്യമായി പരിശ്രമിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-12