Chapter 14 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अग्निरापः स्त्रियो मूर्खाः सर्पा राजकुलानि च । नित्यं यत्नेन सेव्यानि सद्यः प्राणहराणि षट्
Transliteration
agnirāpaḥ striyo mūrkhāḥ sarpā rājakulāni ca | nityaṃ yatnena sevyāni sadyaḥ prāṇaharāṇi ṣaṭ
Translation
అగ్ని, నీరు, మహిళలు, మూర్ఖులు, పాము, రాజకులం ఇవన్నీ నిత్యం శ్రద్ధతో సేవించవలసినవి, ఇవి వెంటనే ప్రాణాలను తీసే ఆరు.
Literal meaning: అగ్ని, నీరు, మహిళలు, మూర్ఖులు, పాము, రాజకులం ఇవన్నీ నిత్యం శ్రద్ధతో సేవించవలసినవి, ఇవి వెంటనే ప్రాణాలను తీసే ఆరు.
Explanation
అగ్ని, నీరు, మహిళలు, మూర్ఖులు, పాము, రాజకులం ఇవన్నీ ప్రమాదకరమైనవి.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలను గుర్తుచేస్తున్నారు. అగ్ని, నీరు, మహిళలు, మూర్ఖులు, పాము మరియు రాజకులం ఇవన్నీ మన జీవితంలో శ్రద్ధగా చూసుకోవాల్సినవి. ఈ అంశాలు మనకు నష్టాన్ని కలిగించగలవు లేదా ప్రమాదకరమైనవి కావచ్చు. అగ్ని మరియు నీరు మనకు అవసరమైనవి అయినప్పటికీ, అవి అప్రమత్తంగా ఉపయోగించకపోతే ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు. మహిళలు, మూర్ఖులు మరియు రాజకులం కూడా మన జీవితంలో సున్నితమైన అంశాలు. వీటిని సరైన విధంగా నిర్వహించకపోతే, అవి మన ప్రాణాలను లేదా మన శ్రేయస్సును హాని చేసేవి కావచ్చు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-12