Chapter 14 · Verse 15
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
प्रस्तावसदृशं वाक्यं प्रभावसदृशं प्रियम् । आत्मशक्तिसमं कोपं यो जानाति स पण्डितः
Transliteration
prastāvasadṛśaṃ vākyaṃ prabhāvasadṛśaṃ priyam | ātmaśaktisamaṃ kopaṃ yo jānāti sa paṇḍitaḥ
Translation
ಪ್ರಸ್ತಾವಸದೃಶವಾದ ವಾಕ್ಯ, ಪ್ರಭಾವಸದೃಶವಾದ ಪ್ರಿಯ. ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನವಾದ ಕೋಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನು ಪಂಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Literal meaning: ಪ್ರಸ್ತಾವಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ವಾಕ್ಯ, ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಿಯ. ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನವಾದ ಕೋಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನು ಪಂಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Explanation
ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನವಾದ ಕೋಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನು ಪಂಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಹೇಳುವದು, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಂತೆ ಇರುವ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳು ಹೇಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ. ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನವಾದ ಕೋಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ, ಅವರು ಪಂಡಿತರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು, ಅವರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಕೋಪವನ್ನು ತಾಳುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-15