Chapter 14 · Verse 15
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
प्रस्तावसदृशं वाक्यं प्रभावसदृशं प्रियम् । आत्मशक्तिसमं कोपं यो जानाति स पण्डितः
Transliteration
prastāvasadṛśaṃ vākyaṃ prabhāvasadṛśaṃ priyam | ātmaśaktisamaṃ kopaṃ yo jānāti sa paṇḍitaḥ
Translation
പ്രസ്താവസദൃശ്യമായ വാക്യം, പ്രഭാവസദൃശ്യമായ പ്രിയം, ആത്മശക്തിയോട് സമാനമായ കോപം, ഇവയെ അറിയുന്നവൻ പണ്ഡിതനാണ്.
Literal meaning: പ്രസ്താവം പോലെ ഉള്ള വാക്ക്, പ്രഭാവം പോലെ ഉള്ള പ്രിയം, ആത്മശക്തിയോട് സമാനമായ കോപം, ഇവയെ അറിയുന്നവൻ പണ്ഡിതനാണ്.
Explanation
അവകാശവാദം, പ്രഭാവം, ആത്മശക്തി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുള്ളവൻ പണ്ഡിതനാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, പ്രസ്താവസദൃശ്യമായ വാക്യം, പ്രഭാവസദൃശ്യമായ പ്രിയം, ആത്മശക്തിയോട് സമാനമായ കോപം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അറിവുള്ള വ്യക്തിയെ പണ്ഡിതനായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. പ്രസ്താവസദൃശ്യമായ വാക്യം എന്നത്, ഒരു വ്യക്തിയുടെ വാക്കുകൾ എങ്ങനെ അവന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾക്കും ആശയങ്ങൾക്കും സമാനമാണ് എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രഭാവസദൃശ്യമായ പ്രിയം, മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രഭാവം എങ്ങനെ ആസ്വദിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ കാണിക്കുന്നു. ആത്മശക്തിയോട് സമാനമായ കോപം, വ്യക്തിയുടെ ആന്തരിക ശക്തിയും വികാരങ്ങളും എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവാണ്. ഈ മൂന്നു ഘടകങ്ങൾ ഒരുമിച്ചാണ് ഒരു വ്യക്തിയെ പണ്ഡിതനാക്കുന്നത്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-15