Chapter 14 · Verse 3
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पुनर्वित्तं पुनर्मित्रं पुनर्भार्या पुनर्मही । एतत्सर्वं पुनर्लभ्यं न शरीरं पुनः पुनः
Transliteration
punarvittaṃ punarmitraṃ punarbhāryā punarmahī | etatsarvaṃ punarlabhyaṃ na śarīraṃ punaḥ punaḥ
Translation
പുനരാവലോകനം, പുനരിതം, പുനർഭാര്യ, പുനർമഹി; ഈ എല്ലാം വീണ്ടും ലഭ്യമാകാം, എന്നാൽ ശരീരം വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭ്യമല്ല.
Literal meaning: പുനരാവലോകനം, പുനരിതം, പുനർഭാര്യ, പുനർമഹി; ഈ എല്ലാം വീണ്ടും ലഭ്യമാകാം, എന്നാൽ ശരീരം വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭ്യമല്ല.
Explanation
ശരീരം വീണ്ടും ലഭ്യമല്ല, എന്നാൽ പുനരാവലോകനം, പുനരിതം, പുനർഭാര്യ, പുനർമഹി എന്നിവ വീണ്ടും ലഭ്യമാകും.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ പറയുന്നത്, ജീവിതത്തിൽ ചില കാര്യങ്ങൾ വീണ്ടും ലഭ്യമാകാമെങ്കിലും ശരീരം വീണ്ടും ലഭ്യമാകില്ല എന്നതാണ്. പുനരാവലോകനം, പുനരിതം, പുനർഭാര്യ, പുനർമഹി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അവയെല്ലാം ജീവിതത്തിൽ വീണ്ടും ലഭ്യമാകാവുന്നവയാണ്. എന്നാൽ, നമ്മുടെ ശരീരം, അതിന്റെ കാലാവധി കഴിഞ്ഞാൽ, വീണ്ടും ലഭ്യമാകുന്നില്ല. അതിനാൽ, ശരീരത്തിന്റെ മൂല്യം മനസ്സിലാക്കുകയും, അതിന്റെ പരിപാലനത്തിൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-03