Chapter 14 · Verse 6
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
धर्माख्याने श्मशाने च रोगिणां या मतिर्भवेत् । सा सर्वदैव तिष्ठेच्चेत्को न मुच्येत बन्धनात्
Transliteration
dharmākhyāne śmaśāne ca rogiṇāṃ yā matirbhavet | sā sarvadaiva tiṣṭheccetko na mucyeta bandhanāt
Translation
धर्माच्या आणि श्मशानाच्या संदर्भात रोग्यांची जी बुद्धी असते, ती नेहमीच स्थिर राहावी; अन्यथा, कोण बंधनातून मुक्त होऊ शकतो?
Literal meaning: धर्माच्या आणि श्मशानाच्या संदर्भात रोग्यांची जी बुद्धी असते, ती सर्वदा स्थिर राहावी; अन्यथा, कोण बंधनातून मुक्त होऊ शकतो?
Explanation
धर्म आणि मृत्यूच्या संदर्भात रोग्यांची बुद्धी स्थिर राहावी, अन्यथा मुक्तता मिळवणे कठीण आहे.
या श्लोकात धर्म आणि श्मशान (मृत्यू) यांच्याशी संबंधित रोग्यांची बुद्धी कशी असावी हे सांगितले आहे. रोग्यांच्या मनात जेव्हा धर्माची आणि मृत्यूची जाणीव असते, तेव्हा त्यांची बुद्धी स्थिर राहणे आवश्यक आहे. जर बुद्धी अस्थिर झाली, तर बंधनातून मुक्त होणे कठीण होते. याचा अर्थ असा की, जीवनात अनेक अडचणी येतात, परंतु धर्माच्या मार्गावर ठाम राहणे आणि मृत्यूच्या सत्याची जाणीव ठेवणे हे महत्त्वाचे आहे. यामुळे आपल्याला जीवनाच्या कठीण प्रसंगांमध्येही स्थिरता मिळते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-06